އެމެރިކާ އާއި އިރާނުން ތާރީޚީ ސުލްހައިގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފި

ފްރާންސްގެ ތާރީޚީ ރިޔާސީ ގަޑުވަރު، ޕެލަސް އޮފް ވާސައިގައި ބޭއްވުނު ރަސްމީ ފަރިއްކޮޅެއްގެ ތެރެއިން އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ އިރާނާއެކު ގާއިމުކުރާ ސުލްހައިގެ ވަގުތީ އެއްބަސްވުމުގައި ރަސްމީކޮށް ސޮއިކުރައްވާފައެވެ.

 "އިސްލާމްއާބާދު މެމޮރެންޑަމް އޮފް އަންޑަސްޓޭންޑިންގް" ގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ މި ތާރީޚީ އެއްބަސްވުމަކީ މެދުއިރުމަތީގައި ހިނގަމުންދާ ވަރުގަދަ އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުންތައް ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށްޓަކައި ޕާކިސްތާނާއި ގަތަރު މެދުވެރިއެއްގެ ބައި އަދާކޮށްގެން އެކުލަވާލާފައިވާ އެއްބަސްވުމެކެވެ. މި އެއްބަސްވުމުގައި އެމެރިކާގެ ރައީސް ފިޒިކަލް ލިޔެކިޔުންތަކުގައި ސޮއިކުރެއްވި އިރު، އިރާނުގެ ރައީސް މަސްއޫދު ޕެޒެޝްކިއަން ވަނީ ތެހެރާނުގައި ހުންނަވައިގެން ޑިޖިޓަލްކޮށް މި އެއްބަސްވުމުގެ ފާރިސީ އަދި އިނގިރޭސި ކޮޕީގައި ސޮއިކުރައްވާފައެވެ. މި ސޮއިކުރެއްވުމާއެކު ކުރިން ސްވިޒަލޭންޑުގެ ޖެނީވާގައި ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައި އޮތް ރަސްމީ ސޮއިކުރުމުގެ ދަތުރުތައް ވަނީ ކެންސަލްކޮށްފައެވެ.

މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ދެ ގައުމުން ވަނީ ވަގުތުން ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމަށް އިގްރާރުވެފައެވެ. އެގޮތުން އިރާނުން ވަނީ ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށް ނުހަނު މުހިންމު ކަނޑުގެ ސަރަހައްދެއް ކަމަށްވާ ސްޓްރެއިޓް އޮފް ހޮރްމޫޒް ކުރިއަށް އޮތް 48 ގަޑިއިރު ތެރޭގައި ފުރިހަމައަށް ހުޅުވާލުމަށް އެއްބަސްވެފައެވެ. މީގެ ބަދަލެއްގެ ގޮތުން އެމެރިކާގެ ކަނޑުގެ ސިފައިން އިރާނުގެ ބަނދަރުތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ހިންގަމުންދާ އަސްކަރީ ބްލޮކޭޑް ނުވަތަ ބަންދުކުރުންތައް ވަގުތުން އުވާލަން ޖެހެއެވެ. މި ޚަބަރާއެކު ބައިނަލްއަގުވާމީ ބާޒާރުގައި ސާފުނުކުރާ ތެލުގެ އަގުތައް ވަނީ ބާރަށް ދަށަށް ގޮސް، ފާއިތުވި މާރިޗު މަހަށްފަހު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ފީފާއެއްގެ އަގު 80 ޑޮލަރަށްވުރެ ދަށަށް ވެއްޓިފައެވެ.

އިގްތިސާދީ އަދި ނިއުކްލިއާ ދާއިރާއިން ބަލާއިރު، އެމެރިކާގެ ޓްރެޜަރީ ޑިޕާޓްމަންޓުން އިރާނުގެ ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ އެކްސްޕޯޓްކުރުމަށާއި ބޭންކިންގް ޚިދުމަތްތަކަށް ހުރި ހުރަސްތައް ނައްތާލުމުގެ ވޭވަރތައް ދޫކުރާނެއެވެ. އަދި ބޭރު ގައުމުތަކުގައި ހިފަހައްޓާފައި ހުރި އިރާނުގެ ބިލިއަނުން ގުނާލެވޭ ފައިސާތައް ދޫކޮށްލުމަށްވެސް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. ނިއުކްލިއާ މާއްދާތައް މުއްސަނދިކުރުން ހުއްޓާލުމަށް އިރާނުން އެއްބަސްވެފައިވީ ނަމަވެސް، އެގައުމުގެ ބެލިސްޓިކް މިސައިލް ޕްރޮގްރާމް މި އެއްބަސްވުމުން ވަނީ ބޭރުކޮށްފައެވެ. ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކުގައިވެސް މިސައިލް ހުރުމުން އިރާނުގައި އެފަދަ ހަތިޔާރު ހުރުމަކީ ބޭއިންސާފެއް ނޫން ކަމަށެވެ.

މި އެއްބަސްވުމާއެކު ސިޔާސީ ގޮތުން ބޮޑެތި ބަހުސްތަކެއް ވަނީ އުފެދިފައެވެ. އެމެރިކާގެ ކޮންގްރެސްގެ ބައެއް މެންބަރުން، ޚާއްޞަކޮށް ސެނެޓަރ ޓެޑް ކުރޫޒް އަދި ބިލް ކެސިޑީ ވަނީ މިއީ އިރާނަށް ދެވުނު ދޫތަކެއްގެ ގޮތުގައި ސިފކުރައްވައި ޓްރަމްޕަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެފައެވެ. ނަމަވެސް، ޓްރަމްޕް ވަނީ އެމެރިކާގެ ބަޖެޓުން އިރާނުގެ ބިނާކުރުމުގެ ފަންޑަށް އެންމެ ސެންޓެއްވެސް ޚަރަދު ނުކުރާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ރިޕޯޓްތައް ދޮގުކުރައްވާފައެވެ. ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ފްރާންސްގެ ރައީސް މެކްރޮން އަދި ޕޯޕް ލިއޯ 14 ވަނަ ވަނީ މިއީ ދުނިޔޭގެ ސުލްހައަށް އެޅުނު ވަރަށް މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ކަމަށް ވިދާޅުވެ މަރުހަބާ ދަންނަވާފައެވެ. މި އެއްބަސްވުމާއެކު ކުރިއަށް އޮތް 60 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދާއިމީ ސުލްހައިގެ މުއާހަދާއެއް އެކުލަވާލުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށްދާނެއެވެ.